Cliënt & raad – Marja Graauw van SAVE

Foto: Bas de Meijer. Voorstelling STUT theater i.s.m. SAVE

Beluister artikel

Ruim 1300 cliëntenraden in zorg en welzijn behartigen de belangen van mensen die zorg nodig hebben. LOC ondersteunt hen daarbij met trainingen, cursussen, adviezen, netwerkbijeenkomsten en andere diensten. In de rubriek Cliënt & raad uit LOC tijdschrift Zorg & Zeggenschap vertellen cliëntenraadsleden over hun werk, onderliggende motivaties en de wederzijdse versterking met LOC. In deze aflevering Marja Graauw, lid van de centrale cliëntenraad SAVE (Samen Veilig Midden-Nederland).

SAVE bestaat uit Veilig Thuis regio Utrecht en jeugdbescherming/jeugdreclassering Utrecht en Flevoland. Er is een centrale cliëntenraad, waar Marja Graauw nu vier jaar lid van is.

Hoe kwam je terecht bij de cliëntenraad van SAVE?

“Mijn zoon zat in een vechtscheiding en wist niet waar zijn kinderen waren. Ik ben hem gaan helpen. Ik heb veel gebeld met instanties en was ontevreden over het contact; heel kil en robotachtig. Dat moest anders. In Almere sloot ik aan bij stichting Jeugd en Gezin, de spreekbuis van de gemeente voor verandering in de jeugdzorg. Zo kwam ik in contact met LOC, want namens deze stichting zat ik bij de cliëntentafel van LOC. Via LOC-adviseur Tina Bakker leerde ik een cliëntambassadeur van SAVE
kennen en die vroeg me bij de cliëntenraad.”

Waar houdt de cliëntenraad zich mee bezig?

“We zijn druk met nieuwe leden werven. Sinds kort is de raad van drie naar zes leden gegaan. We hebben ook geholpen met het herzien van de folderlijn. Folders waren geschreven vanuit het perspectief van de organisatie, maar spraken niet de doelgroep aan. Hetzelfde geldt voor de cliëntenfeedback. We werden vroeg betrokken bij het maken van de vragenlijst. Zo konden we vragen stellen waarbij niet de organisatie, maar de cliënt centraal staat. Wat vinden zij wel of niet goed gaan? Gelukkig worden we als cliëntenraad heel serieus genomen. Dat geeft ons ook echt de kans om dingen te verbeteren.”

SAVE neemt deel aan Radicale vernieuwing jeugdzorg. Wat is jouw aandeel daarin?

“De bestuurder ziet dat het anders moet in de jeugdzorg en wil daaraan werken. Doordat ik in de ‘Wat als…club’ zit van Ingrid Rebel (coördinator Radicale vernieuwing Jeugd, red.) was het lijntje zo gelegd. Nu nemen de bestuurder, de beleidsmedewerker en ik samen deel aan Radicale vernieuwing jeugdzorg. En samen met vijf andere bestuurders van jeugdhulp en jeugdbescherming doen we mee aan de Kampvuurgesprekken. Daar brainstormen we over het hoe het anders kan. In de ‘Wat als…club’ gaat het over de vraag: stel, er bestaat geen jeugdzorg. Hoe zou het er dan uitzien voor kinderen, jeugd en ouders?”

“Náást mensen gaan staan en samen kijken wat er moet gebeuren”

Wat moet er anders volgens jou?

“Als er iets aan de hand is in een gezin is de automatische reactie: welke hulp gaan we inschakelen? Terwijl we moeten kijken naar de mogelijkheden in het netwerk en steunbronnen in de buurt. We zijn te veel vanuit risico’s gaan denken. Gezinnen worden snel als risicovol aangemerkt en belanden zo in de jeugdhulp of jeugdbescherming. We denken: ‘Oh jee, straks gaat het mis’. Maar er gaat soms gewoon wel eens iets mis. Daar hoeft dan niet meteen een maatregel op. Laat kinderen weer gewoon kind zijn.
Ook de communicatie en bejegening moet anders. Ik heb jarenlang in de jeugdhulpverlening gewerkt. Toen ik de jeugdzorg verliet vond ik het al de verkeerde kant op gaan met al die protocollen. Het moet echt een stuk empathischer. Náást mensen gaan staan en samen kijken wat er moet gebeuren. Ik weet zeker dat veel meldingen bij Veilig Thuis eigenlijk helemaal niet nodig waren geweest
als we een andere kijk op zorg en hulp zouden hebben.”

SAVE heeft meegewerkt aan een voorstelling over jeugdzorg van het Utrechtse STUT Theater. Hoe was dat?

“Onder andere cliëntenraadslid Lena heeft daaraan meegedaan. Het was heel indringend. Ze vertelde zittend op het podium met een koffertje naast zich hoe ze als meisje van 14 uit huis geplaatst moest worden. Dat ze weg moest, maar ook thuis wilde blijven terwijl dat ook niet kon. Het dilemma als kind en het gebrek aan communicatie werd heel zichtbaar in die voorstelling. En dat geldt niet alleen voor kinderen, maar ook voor ouders. Soms weten ouders niet eens waarom hun kinderen uit huis geplaatst worden.

Je bent de schakel tussen de organisatie en LOC. Maken jullie verder gebruik van het aanbod van LOC?

“De voorzitter van de cliëntenraad en ik woonden wel eens een online netwerkmeeting bij. Ik vond dat altijd heel zinvol, omdat het fijn is om je blik te verruimen en ervaringen uit te wisselen. We doen dat nu eigenlijk te weinig, want het is ook wel heel druk met Radicale vernieuwing en de ‘Wat als… club’ erbij. Maar nu we met z’n zessen zijn, kunnen we de taken misschien wat meer
verdelen.”

Leestip!

Lees ook het artikel over de inventarisatie van de deelnemers Radicale vernieuwing Jeugd: Starten, stoppen, terugdraaien: inventarisatie deelnemers vernieuwingsbeweging Jeugd – LOC Cliëntenraden