Een zorgver­lener weigeren. Mag dat?

Geplaatst op 13 mei 2019

De LOC Vraagbaak ontving een vraag over zorg weigeren. Mag een zorgvrager een mannelijke zorgverlener weigeren en mag de zorgaanbieder dan verwijzen naar een andere aanbieder? In de thuiszorg komt het zorg weigeren vaker voor. In dit bericht staat wat de algemene regels en mogelijkheden zijn.

Casus

Is het toegestaan om, als je hulp nodig heb bij het wassen, te weigeren als er een mannelijke zorgverlener voor de deur staat?

Mijn echtgenote heeft hulp nodig bij het wassen. Er stond een mannelijke zorgverlener voor de deur om haar komen te wassen. Mijn echtgenote wilde dat niet. De dag erna kregen we een telefoontje van de zorgaanbieder dat we hadden geweigerd en dat we daardoor geen verzorging meer kregen zo lang er een mannelijke zorgverlener werkte op de route. De zorgaanbieder zei zelfs dat we maar naar een andere instelling moesten gaan. Dat hebben we ook gegaan, maar ik vraag mij af of dit mag?

Uitgangspunt

Uitgangspunt is dat iedere cliënt in de zorg een voorkeursaanbieder kan zoeken. Van zorgaanbieders wordt gevraagd dat ze rekening houden met de voorkeuren van de cliënt. En er worden afspraken gemaakt over welke zorg een aanbieder mag bieden. Zorgverzekeraars maken afspraken met zorgaanbieders voor Zvw-Zorg (Zorg via de Zorgverzekeringswet) en zorgkantoren maken afspraken met zorgaanbieders voor Wlz-Zorg (Zorg via de Wet langdurige zorg). 

Aansluiten op wens cliënt

Het is aan de zorgorganisatie om de zorg zo te bieden, opdat deze zo veel als mogelijk aansluit op de wensen van de cliënt. Als het niet mogelijk is voor de zorginstelling om daaraan te voldoen, dan is het zaak om hierover te communiceren naar de cliënt en een onderbouwing te geven waarom de zorg niet geleverd kan worden. Bij onvrede over de wijze waarop de zorgaanbieder communiceert, kan de cliënt contact opnemen met de klachtenfunctionaris. Daarmee geeft de cliënt een signaal af. 

Omgaan met zorgweigering

In het artikel Dilemma: Hoe ga je om met zorgweigering? staat dat mannelijke zorgverleners regelmatig te maken krijgen met cliënten die geen zorg willen ontvangen omdat je een man bent. Joke de Witte en Hans van Dartel van de V&VN Commissie Ethiek geven in het artikel uitleg over wat wel en niet mag.

“Zorgvragers kunnen weigeren om een zorgrelatie aan te gaan met een bepaalde zorgverlener. Ook dat staat in de Beroepscode. Voor een goede zorgverlening is een zorgrelatie gebaseerd op wederzijds vertrouwen van essentieel belang. Als dat vertrouwen ontbreekt bij de zorgvrager, moet hij de mogelijkheid hebben naar een andere zorgverlener te gaan.

Daarnaast is er enige ruimte voor zorgvragers om aan te geven dat zij een voorkeur hebben voor een zorgverlener van een bepaalde sekse. De weigering van een mannelijke zorgverlener kan bijvoorbeeld gebaseerd zijn op de geloofsovertuiging van de zorgvrager. Maar kan ook het gevolg zijn van een traumatische ervaring, zoals seksueel geweld.

Omstandigheden

Of aan de wens van de zorgvrager voldaan kan worden is afhankelijk van de omstandigheden. Bij een tekort aan personeel of in spoedeisende situaties zal dit niet altijd mogelijk zijn. Er is geen ruimte voor zorgvragers om onderscheid te maken tussen zorgverleners op basis van andere kenmerken, zoals huidskleur, seksuele geaardheid, etniciteit of levensovertuiging.”

Zie voor meer informatie het artikel Dilemma: Hoe ga je om met zorgweigering? Van: www.zorgethiek.nu en eerder verschenen in het vaktijdschrift van de beroepsvereniging Verzorgenden Verpleegkundigen (V&VN).

Download artikel als PDF

Lees meer artikelen over:

Praat mee! (9)

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.

Natasja 1 maanden geleden

Goedendag, ik heb een vraag.
Ik.werk namelijk in de thuiszorg en wij hebben een client die erg onhygienisch is. Nu heb ik dit op werk al vaker naar voren gebracht  maar ken nergens info of wet regels vinden dat wij ook zorg zouden mogen weigeren als iemand zichzelf en zijn huis erg vervuild. Vb eet met ze handen en je ziet dat er nog bruine vegen def op zijn handen zitten plus urine en def ligt op de grond maar weigert om eerst verschoond te worden, wil eerst eten en zo ken ik wel doorgaan.  We komen bij vele mensen en wie weet wat we eventueel mee nemen…..

Reageer op dit bericht
Douwe Dronkert 1 maanden geleden

Hallo Natasja,

Ook op dit specifieke gebied heeft LOC minder kennis en expertise in huis dan de beroepsvereniging Verpleegkundigen en verzorgenden Nederland (V&VN). Je kunt hen op verschillende manieren de vraag stellen, direct via de volgende pagina (maar daar staan ook contactgegevens zoals een telefoonnummer): www.venvn.nl

Hopelijk kunnen zij je optimaal verder helpen.

Met hartelijke groet

Reageer op dit bericht
Naoual El Yattouti 1 maanden geleden

Is er een mogelijkheid voor de zorgverleners om op te treden tegen discriminatie bij weigering door een patiënt?

Reageer op dit bericht
Douwe Dronkert 1 maanden geleden

Beste Naoual,

Op dit specifieke gebied heeft LOC minder kennis en expertise in huis dan de beroepsvereniging Verpleegkundigen en verzorgenden Nederland (V&VN). Je kunt hen op verschillende manieren de vraag stellen, direct via deze pagina (maar er staan ook contactgegevens zoals een telefoonnummer): www.venvn.nl

Hopelijk kunnen zij je optimaal verder helpen.

Met hartelijke groet

Reageer op dit bericht
Douwe Dronkert 1 maanden geleden

Hallo Naoual,

Op Twitter zag ik mensen uit de zorg uit heel het land in gesprek over dit onderwerp. Mensen vertellen daar ook hoe ze hier mee omgaan, in hun organisaties. Zie de tweet hieronder, je komt bij de reacties door te klikken op de datum aan het einde.

Met groeten

Reageer op dit bericht
Naoual El Yattouti 1 maanden geleden

Heel erg bedankt voor uw antwoord! Dit helpt me een stuk verder.
Met vriendelijke groeten

Reageer op dit bericht
Dennis van den Brink 11 maanden geleden

Waar vinden we als samenleving de grenzen van eigen keuzes liggen? En wat betekent dit dan voor het leven van mensen en het werk van professionals?

Reageer op dit bericht
Joep Bartholomeus 11 maanden geleden

is dat zo, en wat doen we dan met het geld, we kunnen niet oneindig blijven wisselen. De zorg is al zo duur!

Reageer op dit bericht
sylvia 11 maanden geleden

ik persoonlijk vind dat je altijd iemand mag weigeren. in de zorg is een klik belangrijk en een gevoel van veiligheid en vertrouwen

Reageer op dit bericht

Deelnemers

Alle deelnemers

Nieuwsbrief

  • Dit veld is bedoeld voor validatiedoeleinden en moet niet worden gewijzigd.