Nieuwe adviseur lokale zeg­genschap: Annemarie van de Wal

Sinds begin dit jaar is Annemarie van de Wal voor LOC actief als adviseur lokale zeggenschap. Aansluiten bij wat mensen zélf willen en betekenis geven lopen als een rode draad door haar loopbaan. “Lokale zeggenschap betekent dat je mag meebeslissen over onderwerpen die voor jou belangrijk zijn. Dat geeft gemeenschapskracht.”

Beluister artikel

Wat is jouw achtergrond?

“De afgelopen twintig jaar heb ik in zowel de jeugdzorg, ouderenzorg, psychiatrie als bij een gemeente gewerkt. Door het werken met mensen kwam ik erachter hoe betekenisvol dat voor mij is. Daardoor ontstond het besef dat het voor de mensen waar het om gaat belangrijk is mee te kunnen beslissen over wat voor hen belangrijk is. Eind 2023 ben ik voor mezelf begonnen. Ik werk nu ook voor Nederland Zorgt Voor Elkaar (NLZVE), als ‘mogelijkmaker’ van voorzorgcirkels. Ik ondersteun ouderen die in buurt of wijk zo’n cirkel willen opzetten om elkaar te helpen en naar elkaar om te kijken.

Sinds januari ben je ook actief als adviseur lokale zeggenschap. Hoe kwam LOC op jouw pad?

“Via Vera Jansweijer, LOC-coördinator Radicale vernieuwing en ook actief in het mogelijk maken van voorzorgcirkels bij NLZVE. Toen ik hoorde dat LOC op zoek was naar een adviseur lokale zeggenschap, was ik meteen om. Ik vind het zo tof dat LOC dingen écht anders durft te doen. En continu uitgaat van wat voor mensen belangrijk is, wat ze nodig hebben. Dat sluit naadloos aan bij mijn wens écht van betekenis te zijn voor mensen.”

“Ik vind het zo tof dat LOC dingen écht anders durft te doen.”

Wat betekent lokale zeggenschap eigenlijk volgens jou?

“Toevallig heb ik het onlangs gedefinieerd. Lokale zeggenschap betekent dat je mag meebeslissen over onderwerpen die voor jou belangrijk zijn. Het gaat over de mogelijkheid van inwoners, gemeenschappen en lokale organisaties om invloed uit te oefenen op de besluitvorming en het beleid binnen hun directe omgeving. Door (mede) te bepalen, met de bedoeling, belangen, behoeften en waarden te vertegenwoordigen en te realiseren. Het gaat hierbij om structurele invloed en mede-eigenaarschap over de uitvoering van deze besluiten.”

Leg eens uit

“Op de plek waar mensen wonen en leven, in buurten en wijken – daar ligt de kracht en kennis om waardevolle gemeenschappen te realiseren. Er moet een nieuw evenwicht komen tussen systeempartijen, zorg, overheid en markt én de gemeenschap. Nu worden zorg of maatschappelijke initiatieven vaak vanuit schaarste georganiseerd. Hoog over de inwoners heen. De mensen om wie het gaat worden er slechts incidenteel bij betrokken. Lokale zeggenschap betekent dat je écht van onderaf begint, met wat mensen zelf vinden en nodig hebben.”

Heb je concrete voorbeelden van lokale zeggenschap?

“In veel lokale gemeenschappen nemen inwoners bijvoorbeeld zelf de verduurzaming van hun wijk ter hand. Zij hebben de regie en krijgen daarbij dan ondersteuning van gemeente of corporatie. Ander voorbeeld is een dorps- of buurthuis dat sluit. Wijkbewoners besluiten het zelf te gaan bestieren. Het mooie is dat dan als een soort bijvangst er veel méér ontstaat: saamhorigheid, burgers trekken meer met elkaar op en zien naar elkaar om.”

Hoe wil je vanuit LOC de lokale medezeggenschap versterken?

“We moeten niet iets nieuws gaan optuigen, want er gebeurt al heel veel. We maken bijvoorbeeld deel uit van de Participatiecoalitie welzijn, zorg en hulp. Samen met Espria Ledenvereniging, Nederland Zorgt Voor Elkaar, Buurtkracht en het Landelijk Samenwerkingsverband Actieve bewoners bouwen we aan een samenleving waarin zorgzaamheid en gemeenschapskracht centraal staan. Het gaat erom lokale initiatieven te ondersteunen, inwoners te verbinden en de zeggenschap van inwoners te vergroten. Samen verantwoordelijkheid nemen voor welzijn en zorg.”

Hoe betrek je cliëntenraden?

Belangrijk is de voortdurende zoektocht hoe we als LOC een waardevolle bijdrage kunnen leveren aan zorgzame gemeenschappen. We krijgen vragen van organisaties in wijken of buurten én cliëntenraden die graag de hulp van LOC willen om meer zeggenschap te krijgen. En binnen de radicale vernieuwingsbeweging zie ik bijvoorbeeld mooie initiatieven om de buurt meer bij de ouderenzorginstelling te betrekken en andersom. Ik hoop veel vragen van cliëntenraden te krijgen en samen met hen aan de slag te gaan.”

Meer info

Heb je vragen over lokale medezeggenschap en de dienstverlening van LOC? Mail vraagbaak@loc.nl of bel 030-2843200.