Techniek in de zorg: een oplossing?

Als oplossing om personeelstekorten in de zorg terug te dringen en zelfredzaamheid te vergroten, wordt techniek te pas en te onpas genoemd. LOC constateert dat de inzet van techniek te kritiekloos wordt gepresenteerd. En de vraag waar techniek bij helpt en of het voor ieder mens een oplossing is, vaak ontbreekt. Cliëntenraden kunnen daar binnen de zorgorganisatie kritische vragen over stellen.

Beluister artikel

In alle landelijke akkoorden komt de inzet van techniek in de zorg terug. Met slogans als: zelf als het kan, thuis als het kan en digitaal als het kan. Overal zijn subsidies beschikbaar voor de inzet van techniek in de zorg. Daarbij gaat het om digitale zorg, om hulpmiddelen waarmee individuele mensen kunnen functioneren en om hulp middelen voor medewerkers. In alle akkoorden is er een grote rol voor techniek in de toekomst van de gezondheidszorg in Nederland.

De landelijke programma’s en akkoorden starten steeds vanuit schaarste en kostenbeheersing. Of met andere woorden: ze gaan er steeds van uit dat er zulke tekorten zijn dat we wel met techniek móeten werken. En ze proberen oplopende kosten voor de zorg te voorkomen. Daarmee vindt de inzet van techniek vooral plaats vanuit een economische en financiële manier van kijken.

Brede perspectief

Natuurlijk zijn er prachtige technische oplossingen bedacht. Maar het blijft wel belangrijk daar breed naar te kijken. Wat we merken is dat er steeds gezocht wordt naar oplossingen binnen de bestaande systemen en manieren van werken. Waardoor we aan het einde er achter komen dat de problemen niet weg zijn. Zo werd toen e-mail kwam, gezegd dat het ons veel tijd zou besparen. In de praktijk is voor veel mensen de e-mail een soort plaag. Zo is het ook in de zorg. Techniek vraagt om extra mensen, die daar verstand van hebben. Die ook niet makkelijk te vinden zijn. Het vraagt om onderhoud en tijdige vervanging, waar zorgorganisaties vaak onvoldoende kennis van hebben. Bovendien zijn er vaak zeldzame grondstoffen voor nodig, die niet oneindig voorradig zijn.

Mensen

Ieder mens is anders en dat betekent ook dat de benodigde ondersteuning van persoon tot persoon verschilt. Waar de één het super belangrijk vindt om zoveel mogelijk zelf met behulp van techniek te doen, vindt de ander dat helemaal niks. Er is al snel de neiging om een technische oplossing meteen voor iedereen toe te willen passen. Terwijl ook hier maatwerk van belang is.

Blijft er voldoende aandacht voor verschillen tussen mensen?

Pleidooi LOC

LOC heeft steeds aangegeven dat de inzet van techniek mooie mogelijkheden biedt. Voor medewerkers in de zorg. Bijvoorbeeld om te zorgen dat zij hun rug niet zwaar hoeven te belasten. Maar ook voor mensen die zorg nodig hebben en hun naasten. Zodat zij meer grip op hun eigen leven kunnen houden. Maar we hebben er ook steeds op gewezen dat techniek niet altijd en overal de juiste oplossing is. Omdat mensen anders zijn, hun situatie verschilt en ook de plek waar zij wonen. Door meer te kijken wie de mens is en hoe zijn of haar situatie eruit ziet, kom je tot oplossingen op maat. Waarbij oplossingen vaak niet in het zorgdomein liggen, maar bijvoorbeeld bestrijding van eenzaamheid en schulden helpen. Of het herstellen van het contact met de kinderen of buren. Ook vraagt LOC na te denken welk vraagstuk je met de techniek wilt oplossen. En of je daar als organisatie wel genoeg kennis over hebt. Er staan heel veel zorgrobots en tovertafels ongebruikt in een hoek, omdat er geen software updates zijn. En ze eigenlijk ook weinig toegevoegde waarde hebben.

Rol cliëntenraad

Cliëntenraden kunnen kritische vragen stellen bij de inzet van techniek. Zoals: blijft er voldoende aandacht voor verschillen tussen mensen? Zijn er oplossingen buiten het zorgdomein mogelijk? Heeft de organisatie voldoende kennis over de te gebruiken techniek? Is de technische oplossing toekomstbestendig? Daarmee kan de cliëntenraad zorgen dat de mogelijkheden van techniek optimaal tot hun recht komen.