Verslag van de dag #3 Week van de Medezeg­genschap | Woensdag

Geplaatst op 8 oktober 2020

Uiteenlopende gesprekken tijdens de derde dag van de Week van de Medezeggenschap. Over de zoektocht naar: hoe maak je medezeggenschap passend? Passend aan de organisatie: groot, klein of in verandering. Belangrijker nog: aansluitend bij de mensen voor wie je het doet. Hoe vind je als raad samen met de directie de medezeggenschap die past en bijdraagt aan waardevolle zorg?

Passende medezeggenschap in de Ggz

In de geestelijke gezondheidszorg is enorm veel veranderd sinds de eerste medezeggenschapswet in 1996 werd geïntroduceerd: destijds werd zorg vooral op locatie gegeven of in beschermde woonvormen. Het was herkenbaar waar je als cliënt terecht kon om invloed uit te oefenen. Organisaties zijn uitgegroeid tot heuse conglomeraten, waarbij je als cliënt vaak een van de tienduizenden bent, verspreid over grote gebieden. De ene organisatie kantelt, het jaar later kantelt hij weer rechtop; er zijn allerlei veranderingen. Deelnemers tijdens de sessie met praktijkvoorbeelden benoemen de uitdaging om met al deze veranderingen effectieve, toekomstbestendige medezeggenschap te organiseren. “Hoe vind je de vorm die toekomstbestendig is, want volgend jaar kantelt de vorm misschien weer.”  Theo van Ooi, LOC-adviseur nodigt hen uit om de ‘tas’ die veel cliëntenraden op hun schouder dragen, wat lichter te maken: “het is in beginsel de verantwoordelijkheid van de zorgorganisatie dat medezeggenschap kan bestaan, functioneren en gefaciliteerd wordt. De opdracht is dus om samen dit proces door te gaan: ‘wat wordt onze en wordt uw inzet om de cliënten te kunnen horen en te kunnen zien?’”

Vernieuwing nodig

LOC ziet al langer dat juist in de ggz de ‘systemen’ en ‘manieren waarop we het doen’ belangrijker zijn geworden dan de mensen die zorg en ondersteuning nodig hebben. Ook de professionals zijn het inmiddels beu dat zij meer met administratie en dbc’s bezig zijn, dan waarvoor zij ooit hun vak begonnen zijn.

Marthijn Laterveer, coördinator van LOC Waardevolle zorg, vertelt bevlogen over de droom die inmiddels steeds meer handen en voeten krijgt: Het is tijd om ook in de ggz radicaal terug te keren naar de kern; de mensen voor wie we het doen. En weer te beginnen vanuit waar het om gaat: “Ieder mens is van waarde, het gaat niet om welk stempeltje, het gaat niet om labels, maar het gaat om wie je bent als mens en hoe je een waardig leven kunt leven. Je blijft een mens en je blijft van betekenis.” Er is groot enthousiasme onder professionals, inspectie, bestuurders, ervaringsdeskundigen, naasten, gemeenten, cliënten- en patiëntenorganisaties, branches, gemeenten, verzekeraars: zij herkennen dat we zijn afgedwaald van waar het over eigenlijk zou moeten gaan, en stellen zich inmiddels ook de vraag: kunnen we de daar weer terug komen en hoe?

Met de beweging Radicale vernieuwing ggz willen we consequent kijken hoe je vanuit mensen de zorg organiseert. Inmiddels zijn er vele partijen enthousiast om samen deze droom waar te gaan maken.

Reactie vanuit deelnemers: 
– “Ik ken deze beweging uit de ouderenzorg en daar is veel goeds gebeurd. Erg fijn dat het ook in de GGZ nu aangezwengeld wordt. Werd tijd denk ik, want de GGZ loopt op deze terreinen echt erg achter met betrekking tot persoonsgerichte zorg enzo.”
– “Ik ben erg hoopvol over deze beweging.”

Passende medezeggenschap vraagt om scherpte

Dat je als cliëntenraad je positie moet innemen is de centrale boodschap die Loes den Dulk, stichting Raad op Maat, meegeeft tijdens haar sessie over versterken van invloed. Wat daarbij helpt is weten welke rechten je als cliëntenraad hebt en je goed beseffen wat je opdracht is: belangen behartigen van alle cliënten die onder jou vallen. In het kader van die opdracht mag je je rug rechten. Dus zeg tegen de manager: “ik ben er voor die cliënten, wij willen die adviesvraag”.

Passende medezeggenschap begint bij de visie

“Wat je vaak ziet” zo zegt Theo van Ooi, LOC-adviseur: “is dat er een vorm van medezeggenschap wordt opgetuigd, zonder dat er een visie achter zit. Maar: zonder fundament, geen huis.” Theo drukt de deelnemers op het hart om een gesprek op te starten over de visie op medezeggenschap. Wanneer je niet samen vooraf hebt over de kern en over het ‘waarom’, blijft er hoogstwaarschijnlijk licht zitten tussen de verschillende opvattingen en kun je elkaar ook in de praktijk moeilijker vinden. 

Het gaat er ook om dat je als raad erover nadenkt: waar ligt nou onze focus? Je bent een adviseur. je kunt zelfs dingen tegen houden door niet in te stemmen, maar de bestuurder neemt de besluiten. Je moet daarom ook keuzes maken. Als onze visie is: het moet direct met cliënten gelinkt worden, dan kunnen er dingen afvallen. “Of het wordt juist telkens meer, omdat je ziet dat alles met cliënten te maken heeft”.

Passende medezeggenschap bij kleine zorgorganisaties

In kleine organisaties is het een zoektocht naar de juiste balans. Tietsjannie Hiemstra bestuurder van Zorghuizen Noord Nederland organiseert haar kleinschalige woonvormen ‘op zijn Rijjnlands’: zo plat mogelijk. De vakmensen en cliënten staan centraal en er is zo weinig mogelijk overhead; puur ter ondersteuning. Omdat het een kleine organisatie is (twee huizen met 16 bewoners), is er al veel directe terugkoppeling en inspraak vanuit de cliënten en naasten. Juist daardoor is het ook wel zoeken hoe je het formele deel van de medezeggenschap invulling geeft. Tietsjannie is voornemens afgevaardigden vanuit de twee huizen te zoeken die enthousiast zijn om op strategisch niveau over het beleid te spreken. En met hen een clientenraad in te stellen, zodat ze formeel ruggenspraak heeft: ‘houden we de missie en visie vast, wat betekenen strategische keuzes voor het wonen, het leven?’. We volgen de ontwikkelingen graag!

Tip van deelnemer: “Is het niet belangrijk om in de medezeggenschap niet alleen te kijken naar wat er niet goed gaat, maar ook juist te kijken naar wat er wel goed gaat? Vervolgens kun je onderzoeken waardoor iets juist wel positief wordt ervaren en hoe je dat weer kan inzetten bij punten die minder goed lopen? Krijg je zo niet een meer positieve benadering van medezeggenschap?”

Tot morgen!

Donderdag staat in het teken van In Contact Staan, ofwel ‘de motor van medezeggenschap’.

Voor deze sessies is het nog mogelijk je aan te melden.

Donderdag 8 oktober:

  • 16:00-17:00 | Medezeggenschap en de rol van de Inspectie

Vrijdag 9 oktober

  • 13:00-14:00 | Balans in de agenda van de raad
  • 14:30-15:30 | Jouw rol in de raad

Terugkijken sessies
Hier op ons platform vind je een overzicht met webinars en sessies die je op aanvraag terug kunt kijken.

Heb je tijdens de week technische problemen? Werkt je geluid niet, of zie je geen beeld? Sommige mensen deden er gisteren al ervaring mee op en werden gelukkig snel geholpen zodat ze weer verder deel konden nemen: “De helpdesk bellen. Die reageert goed en snel”

Meer informatie en aanmelden

Ontzettend leuk wanneer we je mogen begroeten tijdens de Week!

Volg de Week van de Medezeggenschap ook via Social Media!

Download artikel als PDF

Praat mee!

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.

Deelnemers platform

Meer bekijken

Nieuwsbrief

  • * Heb je onze nieuwsbrief eerder ontvangen en je afgemeld? Meld je dan aan via webmaster@loc.nl
  • Dit veld is bedoeld voor validatiedoeleinden en moet niet worden gewijzigd.