We beantwoorden dagelijks vele vragen over onder andere medezeggenschap, onze dienstverlening en belangenbehartiging in zorg en welzijn. Voor vragen kun je van maandag t/m vrijdag terecht bij de LOC vraagbaak: vraagbaak@loc.nl of 030 - 284 32 00.
Veelgestelde vragen vind je hieronder.
De cliëntenraad heeft zijn rechten op basis van de Wet medezeggenschap cliënten zorginstellingen 2018 (Wmcz 2018).
De belangrijkste rechten zijn:
Het recht op informatie
Instemmingsrecht
Adviesrecht
Recht op overleg
Recht op middelen waaronder scholing en onafhankelijke ondersteuning
LOC organiseert regelmatig de basiscursus Medezeggenschap. Bekijk de agenda voor de eerstvolgende cursus.
De cliëntenraad heeft het recht om gevraagd en ongevraagd te adviseren over alle zaken die voor cliënten van belang zijn. Over onderwerpen die niet in de Wet medezeggenschap cliënten zorginstellingen 2018 staan en over adviesonderwerpen gaat het om een gewoon advies. De instelling kan zo’n advies overnemen maar het hoeft niet. Over onderwerpen waarvoor instemmingsrecht geldt, kan de cliëntenraad uitvoering van het advies eisen wanneer de instelling het advies niet wil overnemen. De raad doet dit door de Landelijke Commissie van Vertrouwenslieden (LCvV) te vragen om een uitspraak te doen waarin staat dat de instelling het advies van de raad moet uitvoeren. De instelling kan trouwens ook aan de LCvV vragen haar besluit te bevestigen. En natuurlijk kunnen cliëntenraad en instellingen samen naar de LCvV.
Meer info: LCvV - Landelijke Commissie van Vertrouwenslieden - Home
Het is voor veel raden een probleem om nieuwe leden te werven. En er bestaat niet één oplossing voor, het is een kwestie van uitproberen wat bij jouw zorgorganisatie werkt. Er zijn in het land heel veel ervaringen opgedaan en we geven hier een opsomming van een aantal mogelijkheden:
Mensen persoonlijk benaderen.
Medewerkers vragen om de vraag van de raad naar nieuwe leden te bespreken met cliënten en/of naasten.
Een voorlichtingsbijeenkomst over het werk van de cliëntenraad.
Een advertentie in het eigen tijdschrift, de nieuwsbrief of op de website van de instelling.
Een advertentie in de lokale krant.
In het algemeen is het belangrijk dat de cliëntenraad zichtbaar is en dat voor cliënten het belang van een raad duidelijk is. Goed PR helpt bij het vinden van nieuwe leden!
Wil je meer informatie of advies of maat? Neem dan contact op met de Vraagbaak via vraagbaak@loc.nl of 030-2843200.
De cliëntenraad heeft op basis van de Wet medezeggenschap cliënten zorginstellingen 2018 recht op middelen waaronder onafhankelijke ondersteuning. En de raad heeft instemmingsrecht met betrekking tot de selectie en benoeming van de ondersteuner. Hoe de ondersteuning en het instemmingsrecht ingevuld worden, zegt de Wmcz 2018 niet.
Het is aan te raden om hier als cliëntenraad en instelling afspraken te maken. Hierbij gaat het om positionering, profiel, aantal uren ondersteuning, betrokkenheid cliëntenraad bij de werving en selectie en het beoordelen van het functioneren van de ondersteuner.
Op basis van de Wet medezeggenschap cliënten zorginstellingen 2018 (Wmcz 2018) heeft de cliëntenraad een adviesrecht bij benoeming van een direct leidinggevende van een woonvoorziening of afdeling. Cliëntenraden met een geldige samenwerkingsovereenkomst hebben een verzwaard adviesrecht afkomstig uit de oude wet. Alleen zij kunnen afstand doen van dit recht.
Wie de direct leidinggevende is, kan per instelling verschillen. Zo kan het een teamleider, afdelingshoofd of locatiemanager zijn. Het is belangrijk om te benoemen om welke functionarissen het gaat. Dit kan in de medezeggenschapsregeling.
Hoe het (verzwaard) adviesrecht ingevuld wordt, moet worden vastgelegd in de medezeggenschapsregeling. De Wmcz 2018 zegt dat daarin geregeld moet worden hoe de cliëntenraad betrokken wordt bij de selectie en benoeming. Vormen van betrokkenheid zijn: adviseren over het profiel, deelname aan de sollicitatiecommissie of eigen gesprekken voeren met geselecteerde kandidaten.
Het adviesrecht geldt ook wanneer sprake is van een overplaatsing naar een andere afdeling of locatie. Dat blijkt uit diverse uitspraken van de Landelijke commissie van vertrouwenslieden (LCvV) in 2008. De LCvV is van mening dat de benoeming van een interne kandidaat voor de cliënten niet anders is dan die van een externe kandidaat. Bij tijdelijke aanstellingen is er een adviesrecht wanneer het gaat om een aanstelling met een enigszins bestendig karakter. Eén van de voorgangers van de LCvV oordeelde dat dit bij een benoeming van 6 maanden het geval was.
De Wet medezeggenschap cliënten zorginstellingen 2018 (Wmcz 2018) zegt dat het ontslag van een lid in de medezeggenschapsregeling moet worden opgenomen. Wanneer de cliëntenraad zijn eigen leden benoemt, is hij ook degene die gaat over het ontslag. Het komt voor dat de bestuurder de leden benoemt. Dan gaat hij over het ontslag. Beide mogelijkheden zijn uitgewerkt in de model medezeggenschapsregeling van ActiZ, LOC, Nederlandse ggz en Zorgthuisnl.
Over schorsing zegt de Wmcz 2018 niets. Dit kan de de cliëntenraad regelen in zijn huishoudelijk reglement. Daarin neemt de cliëntenraad de procedure op om leden te schorsen. Het is daarbij belangrijk dat er heldere criteria zijn waar de raad zich op baseert bij de beslissing een raadslid te schorsen of ontslaan.
De cliëntenraad heeft de opdracht om namens alle cliënten medezeggenschap uit te oefenen. De Wet medezeggenschap cliënten zorginstellingen 2018 zegt dat de cliëntenraad regelmatig inventariseert wat de wensen en meningen van cliënten en vertegenwoordigers zijn en hen informeert over de werkzaamheden en resultaten van de cliëntenraad.
De cliëntenraad behartigt de belangen van de cliënten. Als cliëntenraad wil je weten wat er leeft onder de cliënten. Alleen zo kan de raad de functie van tolk uitoefenen. Het geeft adviezen van de raad meer draagvlak en daarmee meer kracht wanneer zij gebaseerd zijn op de wensen van cliënten.
Daarnaast is het belangrijk om als cliëntenraad je werk transparant te doen. Cliënten moeten immers vast kunnen stellen dat hun belangen op een goede manier behartigt worden. Wanneer de cliëntenraad zichtbaar is, duidelijk laat zien welke resultaten hij behaald, versterkt hij ook zijn positie in de instelling.
Bij het inventariseren en informeren gaat het om de communicatie met de achterban. Hier zijn verschillende manieren voor. LOC organiseert regelmatig de cursus Contact met de achterban. Bekijk de agenda voor de eerstvolgende cursus.
In de medezeggenschapsregeling staan de afspraken tussen cliëntenraad en instelling. En in het huishoudelijk reglement staan de eigen afspraken van de raad zoals taken, plichten van de raadsleden.
In zijn algemeenheid is een VOG als vereiste stellen voor deelname aan de cliëntenraad niet aangewezen omdat:
– de cliëntenraad en daarmee de raadsleden niet met geld, goederen en ook niet direct met kwetsbare personen werken (zij leveren geen zorg). Het kan voorkomen dat er vertrouwelijke gegevens zijn waar de cliëntenraad zorgvuldig mee om moet gaan. Hierover zijn afspraken gemaakt in de medezeggenschapsregeling. Houdt een lid zich niet aan de geheimhouding kan dit reden zijn voor ontslag;
– iedere cliënt / vertegenwoordiger (en mogelijk derden) moet deel kunnen nemen aan de cliëntenraad. Een VOG eisen van iedereen die lid wil worden van een cliëntenraad kan deelname aan de raad in de weg staan en mensen uitsluiten. Veeleer gaat het erom of iemand geschikt is als raadslid. Dit kun je het beste doen op basis van een profiel.
Bij instellingen waar vrijwilligers werken, worden raadsleden vaak verward met deze onbetaalde medewerkers. Raadsleden doen het raadswerk vrijwillig maar zijn geen vrijwilligers van de instelling. De raad en daarmee de raadsleden doen hun werk immers onafhankelijk van de instelling.
Regelmatig organiseren we de cursus Welkom in de cliëntenraad. In deze (digitale) training vertellen we aan de hand van 10 tips hoe je kunt beginnen om jezelf in te werken in de wereld van ‘de cliëntenraad’. Er komen diverse aspecten aan bod van de praktijk van de cliëntenraad en is voldoende ruimte om je eigen vragen te stellen.
Bekijk de agenda voor de eerstvolgende cursus.
Als jouw cliëntenraad lid is van LOC dan kun je:
Kosteloos deelnemen aan cursussen met een open inschrijving, regionale bijeenkomsten en landelijke congressen
Kosteloos gebruik maken van de kennis en ervaring van de LOC expertpools 'Bouw' en 'Zorg & Geld' (exclusief reiskosten)
Kosteloos of met korting brochures en bewaarkaarten opvragen
Gebruik maken van de LOC Vraagbaak
Vier keer per jaar het LOC tijdschrift Zorg & Zeggenschap lezen. Leden ontvangen elk kwartaal 2 exemplaren
Daarnaast kan de coach/ondersteuner kosteloos deelnemen aan cursussen en bijeenkomsten voor cliëntenraden. En je kunt via LOC je stem laten horen in de landelijke belangenbehartiging.
Meer over de lidmaatschappen en voordelen: https://loc.nl/word-lid
Je kunt kosteloos een vacature plaatsen voor cliëntenraadsleden, voorzitters, ondersteuners en functionarissen medezeggenschap. Lees meer: https://loc.nl/clientenraden/vacatures
Je kunt andere cliëntenraadsleden ontmoeten bij een regionale netwerkbijeenkomst in jouw regio. Je ontmoet niet alleen andere cliëntenraadsleden, maar je doet ook kennis op over een actueel onderwerp. Bij de bijeenkomst zijn sprekers die uitleg geven over een thema of onderwerp. Daarna wissel je ervaringen uit met andere deelnemers.
Bekijk de agenda voor de eerstvolgende netwerkbijeenkomst in jouw buurt.
Je kunt een verhaal, een tip, een vraag, een oproep, een blog, etc delen via de webmaster: webmaster@loc.nl
Misschien staat er info over jouw vraag op de website. Klik op 'zoeken', het witte blokje rechts bovenin. Type daar het onderwerp van jouw vraag.
Kom je er niet uit? Neem dan contact op met de Vraagbaak: vraagbaak@loc.nl of 030-284 32 00
LOC gaat extra benadrukken dat mensen centraal moeten staan in de zorg en ondersteuning, in heel de samenleving. En niet de systemen, regels, protocollen, geld, gewoonten, of andere belangen.
Meer over de overgang