Vanuit LOC zijn we op verschillende manieren aan het werk gegaan met de uitkomsten van het evaluatierapport Wmcz 2018. Behalve de digitale achterbanraadplegingen hebben we de uitkomsten van het evaluatierapport ook tijdens andere LOC-bijeenkomsten besproken. Zoals met het netwerk ondersteuners cliëntenraden en het netwerk cliëntenraden grote concerns. Ook zijn we in gesprek gegaan met ambtenaren van het ministerie van VWS. Daarbij hebben we aangegeven hoe we vanuit LOC aankijken tegen de aanbevelingen van het evaluatierapport en hoe we die aanbevelingen meenemen. Verder hebben we intensief contact met andere cliëntenorganisaties over welke punten we gezamenlijk kunnen oppakken.
Achterbanraadplegingen
Samen met de Mind Kamer Cliëntenraden en KansPlus organiseerden we begin dit jaar drie digitale bijeenkomsten, waar ruim zeventig mensen op af kwamen. Cliëntenraadsleden, ondersteuners van cliëntenraden en een aantal leden van MIND Kamer Cliëntenraden en Kansplus waren daarbij aanwezig. Tijdens die bijeenkomsten is aan de hand van de aanbevelingen in het rapport het gesprek gevoerd. Daarnaast stonden we ook stil bij wat de raden zelf kunnen met de uitkomsten van het rapport en wat het vervolg is vanuit LOC met betrekking tot de uitkomsten.
Zes belangrijkste aandachtspunten
Naar aanleiding van de bijeenkomsten hebben we een samenvatting gemaakt en zes aandachtspunten benoemd met daarbij de opmerkingen vanuit de bijeenkomsten. Deze samenvatting is gedeeld met de deelnemers én is meegenomen in het gesprek met het ministerie van VWS. Daar heeft LOC ook aangegeven wat we al doen om raden te ondersteunen in hun werk.
Cultuur en medezeggenschap
Geconcludeerd werd dat er in het rapport en ook in de praktijk verwarring bestaat tussen formele medezeggenschap en inspraak, waarbij inspraak vaak de wettelijke invloed van de cliëntenraad verzwakt. Ook gaven deelnemers aan dat de Wmcz 2018 als te vrijblijvend wordt ervaren, wat leidt tot het niet naleven van de wet.
Begrijpelijke Informatie
Ook hier onderstreepten de deelnemers dat de informatievoorziening vanuit de instelling en het aanleveren van de informatie in begrijpelijke taal niet overal goed geregeld is. Conclusie: niet de ondersteuners van raden, maar de instelling moet verantwoordelijkheid nemen en zorgen voor het aanleveren van stukken in begrijpelijke taal.
Betrokkenheid (Achterbanraadpleging/ledenwerving)
De aanwezige deelnemers gaven aan dat ledenwerving niet overal even actief wordt opgepakt en dat het werven van leden een probleem is. De privacywet AVG levert knelpunten op bij het raadplegen van de achterban. Deelnemers willen verduidelijking van de kaders op dit gebied.
Scholing en ondersteuning
Deelnemers vinden verder dat professionele, structurele én onafhankelijke ondersteuning een noodzakelijke randvoorwaarde is om de cliëntenraad zijn werk te kunnen laten doen. Het investeren in en minder vrijblijvend maken van scholing is belangrijk voor zowel cliëntenraadsleden als het management/bestuur werd aangegeven.
Financiering van cliëntenraden
Tijdens de bijeenkomsten werd duidelijk dat de tegemoetkoming in kosten sterk varieert. Er zijn richtlijnen nodig voor redelijke faciliteiten en ondersteuning, maar dat deze vooral kaderstellend zouden moeten
worden opgesteld en te gedetailleerd.
Toezicht op de praktijk
De raad van toezicht zou een grotere en actievere rol moeten krijgen bij het toezicht op het functioneren van de medezeggenschap in de organisatie. Dat vinden de deelnemers tijdens de bijeenkomsten. Verder gaven velen aan weinig te merken van de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ) en vinden zij dat het toezicht zich meer moet richten op de kwaliteit en laagdrempelige inspraak. Er wordt gepleit voor periodieke aandacht van IGJ, herinvoering van een rapportageplicht en de mogelijkheid om sancties op te leggen.
Hoe verder?
Intussen staan het rapport en de reactie van de minister ook op de procedure-agenda van de vaste Kamercommissie van de Tweede Kamer. Dat houdt in dat de commissie kijkt wanneer zij inhoudelijk over het rapport gaat spreken. We houden jullie in onze nieuwsbrieven en op de website op de hoogte van de ontwikkelingen.
