Update 24-06-2026:
Zowel de Tweede Kamer (4 juni) als de Eerste Kamer (23 juni) hebben ingestemd met de wetswijziging. Deze wetswijzing maakt het zorgstelsel menselijker. Daarbij bespaart het zorgorganisaties jaarlijks duizenden uren aan uitleg en ondersteuning, omdat zij niet meer hoeven te ondersteunen bij aanvragen voor het mentorschap. Naar verwachting gaat de wijziging in 2027 in.
Er zijn tot op heden drie partijen die een Wlz-aanvraag kunnen doen:
In de praktijk heeft dit tot gevolg dat naasten van mensen die (ter zake) wilsonbekwaam zijn, naar de rechter moeten om ook als mentor aangesteld te worden, puur om een handtekening te kunnen zetten onder de Wlz-aanvraag. Dat dit leidt tot onwenselijke situaties laten de volgende twee voorbeelden zien. Deze komen uit de brief aan de vaste commissie van VWS d.d. 25 november 2021.
Piet (40) woont al jaren bij een organisatie in de gehandicaptenzorg. Bij de zorgplanbesprekingen vertegenwoordigen zijn ouders de belangen van Piet en stemmen zo de inhoud van de zorg af. Samen constateren zij dat zijn zorgvraag is veranderd, onder andere meer overname in de ADL-zorg. Het huidige zorgprofiel is hiervoor niet toereikend. Daarom wordt in afstemming met zijn familie een nieuwe Wlz-aanvraag gedaan die door hen ondertekend wordt omdat Piet wilsonbekwaam ter zake is. Het CIZ wijst deze aanvraag af omdat de ouder die tekent geen mentor is. De ouders van Piet zijn nu genoodzaakt om naar de rechter te gaan om officieel als mentor benoemd te worden. Enkel en alleen voor de handtekening onder de herindicatie.
De casemanager dementie wil een zzp 5 aanvragen voor een mevrouw met dementie (77 jaar) in een particuliere woonvorm. De casemanager neemt het formulier met de aanvraag door met de familie en mevrouw zelf. Mevrouw tekent en de casemanager stuurt het formulier digitaal op naar het CIZ. En dan twijfelt het CIZ of mevrouw weet waarvoor ze tekent. En dus krijgt de casemanager de aanvraag retour met het verzoek: "vraag de mentor van deze mevrouw om dit formulier te ondertekenen. Want we twijfelen of mevrouw weet waarvoor ze heeft getekend op basis van de lage mmse score en jouw beschrijving van de conditie van mevrouw". De familie is verontwaardigd dat ze hiervoor naar de rechter moeten gaan en begrijpt niet waarom ze mentorschap moeten aanvragen.
Minder administratie, meer tijd
Door de aanpassing van de wet wordt het proces van een Wlz-aanvraag soepeler en toegankelijker. Familieleden zijn vaak al jaren betrokken bij de zorgverlening en hebben vaak al veel informatie in handen die nodig is bij het doen van de aanvraag. Maar om een handtekening te mogen zetten onder de Wlz-aanvraag, moeten familieleden/naasten veel tijd steken in de aanvraag van het mentorschap. En vaak wijst de rechter dit verzoek af, omdat mentorschap te ingrijpend wordt gevonden voor alleen het ondertekenen van een Wlz-aanvraag.
De wetswijziging zorgt er dus voor dat veel frustratie en vertraging wordt voorkomen. Maar ook zorgaanbieders hebben er baat bij. Zorgaanbieders hoeven niet meer te helpen met de aanvraag voor mentorschap, zijn minder tijd kwijt aan uitleg geven aan de naasten en hoeven minder huisbezoeken te doen. Dit bespaart niet alleen geld, maar ook tijd die zorgverleners kunnen gebruiken voor de daadwerkelijke zorg van de cliënt.
Samenwerking
De oproepen voor deze wetswijzing zijn, naast LOC Waardevolle zorg, ondertekent door Alzheimer Nederland, KansPlus, Ieder(in), Sien, EMB Nederland, Verenso, NVAVG, V&VN, NVO, NIP, Actiz, VGN en Zorgthuisnl.
