Aan­bevelin­gen LOC voor evaluatie Wet zorg en dwang

Geplaatst op 3 februari 2022

De eerste fase van de evaluatie van de Wet zorg en dwang en Wet verplichte ggz is klaar. Deze week werd dit eerste deel besproken door de minister en de Tweede Kamer. LOC gaf hiervoor een aantal aanbevelingen op basis van praktijkervaringen van aangesloten cliëntenraden en vanuit de beweging Radicale Vernieuwing zorg.

Directe inbreng van mensen om wie het gaat

We geven de Kamerleden en de minister het dringende advies om de stem van de mensen om wie het gaat een plek te geven in het vervolg van de wetsevaluatie. De rechtstreekse inbreng van cliënten, naasten en cliëntenraden vinden wij van het allergrootste belang omdat deze wet hen raakt in hun persoonlijke levenssfeer. In de eerste fase van de Wetsevaluatie blijkt dat maar enkele cliëntenraadsleden rechtstreeks betrokken zijn geweest en alleen over de Wet verplichte geestelijke gezondheidszorg. 

Ook doet LOC de volgende aanbevelingen in de brief:

– Cliëntenraden en de Wet zorg en dwang

Zorgorganisaties betrekken cliëntenraden vaak niet of nauwelijks bij het beleid rond de Wet zorg en dwang. Onze aanbeveling is verdere en voortdurende voorlichting aan zorgaanbieders over de rol van cliëntenraden.

– Stappenplan minder rigide

De focus binnen veel zorgorganisaties ligt meer op het volgen van het stappenplan, dan op het onderzoeken wat vrijheid voor iemand betekent. Dit komt onder andere door het te strak geformuleerde stappenplan. Daarmee ontstaat een gerichtheid op de wettelijke eisen in plaats van op de mens die zorg nodig heeft. Onze aanbeveling is een nieuwe vorm te vinden met daarbij wel extra waarborgen dat zorgorganisaties vrijheidsbeperking afbouwen. Waaronder een instemmingsrecht voor cliëntenraden rondom deze procedure en de toegang van de cliëntenvertrouwenspersoon tot alle locaties. 

– Cliëntenvertrouwenspersoon 

We bevelen aan om wettelijk te regelen dat de cliëntenvertrouwenspersoon toegang heeft tot alle locaties. Ook als de locatie niet in het locatie register staat. Dat doet recht aan de bedoeling van de wet. Namelijk: dat mensen die zorg krijgen zelf kunnen aangeven wanneer zij zich in hun vrijheid beperkt voelen. De cliëntenvertrouwenspersoon biedt daarbij betere rechtsbescherming voor de mensen die zorg krijgen. Ook moeten zorgaanbieders die dat nog niet doen, actief informatie verstrekken over de beschikbaarheid van de cliëntenvertrouwenspersoon.

– Verpleegkundig specialist als Wzd-functionaris

Uit onderzoek van De HAN en ervaringen van deelnemers uit de beweging Radicale vernieuwing zorg blijkt dat de verpleegkundig specialist goed de rol van Wzd-functionaris kan vervullen. De verpleegkundig specialist kent de personen die zorg ontvangen en sluit aan bij de behoeften van de betreffende persoon. Onze aanbeveling is daarom: Voeg de verpleegkundig specialist toe bij de beroepsgroepen die de rol kunnen vervullen van Wet zorg en dwang-functionaris. 

– Open de gesloten afdelingen

In veel verpleeghuizen zijn nog gesloten afdelingen. Dat is historisch zo gegroeid. Maar dat is een ongewenste situatie. In de beweging Radicale Vernieuwing zorg helpen diverse organisaties elkaar om de deuren te openen. Ze kijken samen naar goede voorbeelden, in ons eigen land en in bijvoorbeeld Duitsland. Onze aanbeveling is om overal de deuren van verpleegafdelingen te openen.

– Zorg thuis

De Wet zorg en dwang gaat het ook om het garanderen van vrijheid in de thuissituatie. We moeten onderkennen dat vrijheidsbeperking vaker voorkomt dan vaak gedacht wordt. Het is belangrijk dat we meer leren hoe we thuis de vrijheid zoveel mogelijk garanderen: er zijn nog veel vragen. We bevelen aan om actief ruimte te maken voor dit leerproces, ook binnen de beweging Radicale Vernieuwing zorg.

Meer weten?

Download artikel als PDF

Praat mee!

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.

Deelnemers platform

Meer bekijken

Nieuwsbrief

  • * Heb je onze nieuwsbrief eerder ontvangen en je afgemeld? Meld je dan aan via webmaster@loc.nl
  • Dit veld is bedoeld voor validatiedoeleinden en moet niet worden gewijzigd.