Vraag & antwoord

Iedereen die een vraag heeft over de zorg kan bij de LOC-vraagbaak terecht voor informatie en advies. We beantwoorden dagelijkse vele vragen over onder andere (mede)zeggenschap en belangenbehartiging in zorg en welzijn.

Aan mensen die zorg krijgen geeft onze Vraagbaak informatie en advies bij vragen over zorg- en dienstverlening, patiëntenrechten en dergelijke. Zonodig verwijst de Vraagbaak door naar andere instanties. Veelgestelde vragen vind je hieronder.

Andere vraag?

De LOC-Vraagbaak is van maandag tot en met vrijdag tussen 9.00 en 17.00 uur te bereiken: (030) 284 32 00 of vraagbaak@loc.nl. Of vul het formulier in via de roze knop en we antwoorden zo snel mogelijk.

Filter op thema:

Wat is het advies­recht van de cliënten­raad bij de was- en brood­kos­ten?

De zorginstelling kan kosten in rekening brengen voor het doen van de was van cliënten. En cliënten zelf geld geven zodat zij zelf bijvoorbeeld het ontbijt en de lunch kunnen inkopen. De cliëntenraad heeft verzwaard adviesrecht over de regelingen voor de was- en brood kosten. Dit valt onder artikel 3 lid 1 onder i ‘voedingsaangelegenheden van algemene aard’ en l ‘een voor cliënten geldende regeling’ van de Wet medezeggenschap cliënten zorginstellingen.

LOC berekent jaarlijks de nieuwe bedragen voor was- en broodkosten. Klik hier voor de actuele was- en broodkosten.

Wat kan de cliënten­raad doen bij gedwongen ver­huizin­gen? En bij sluiting van een locatie?

Allereerst: duidelijk maken aan de zorgaanbieder hoe ingrijpend een overplaatsing is en hoe belangrijk het is dat de instelling daar zorgvuldig mee omgaat. Daarna kunnen cliëntenraad en zorgaanbieder kijken hoe de instelling overplaatsingen aanpakt. Is er een procedure, houdt men zich daaraan en zijn verbeteringen mogelijk.

Is er sprake van de verhuizing van een groep cliënten, dan is het goed dat de instelling een verhuisregeling opstelt. Met alle hierboven genoemde punten.

Verhuisprocedures en -regelingen vallen onder het verzwaard adviesrecht. Onder artikel 3 lid 1 onder l ‘een voor cliënten geldende regeling’ van de Wet medezeggenschap cliënten zorginstellingen. De zorgaanbieder moet dit advies volgen. Wil hij dit niet? Dan moet hij toestemming vragen aan de (landelijke) commissie van vertrouwenslieden.

Lees voor meer informatie de publicatie Sociaal Plan Verhuizingen.

Waar kan de cliënten­raad op letten bij het advies over de nieuwe klachten­regeling?

1 januari 2016 ging de nieuwe Wet kwaliteit, klachten en geschillen zorg (Wkkgz) in. Dat betekent onder andere dat zorginstellingen hun klachtenregeling moeten aanpassen. De cliëntenraad heeft hier verzwaard adviesrecht.

Belangrijke aandachtspunten in de klachtenregeling:

  • Het is niet meer verplicht dat een zorginstelling een klachtencommissie heeft. Er kan ook een andere manier om klachten te behandelen worden vastgelegd in de klachtenregeling. De cliëntenraad kan bekijken of die regeling cliënten recht doet, of cliënten vertrouwen hebben in die regeling.
  • Iedere cliënt moet toegang hebben tot een klachtenfunctionaris of cliëntenvertrouwenspersoon. De cliëntenraad kan bekijken welke functie het beste past bij de cliënten.
  • De klachtenregeling moet voor cliënten begrijpelijk omschreven zijn; de zorginstelling moet cliënten erover informeren. De cliëntenraad kan erop toezien dat dat ook gebeurt.

Bekijk ook de handreiking Wkkgz voor cliëntenraden.

Heeft de cliënten­raad advies­recht bij de benoeming van een interim manager en bij een interne benoeming van een manager?

De cliëntenraad heeft verzwaard adviesrecht bij benoeming van een direct leidinggevende van een woonvoorziening of afdeling (Wmcz artikel 3 lid 1 m).

Dat adviesrecht geldt ook wat betreft de manager als het gaat om een interne benoeming. Dat blijkt uit een uitspraak van de Landelijke commissie van vertrouwenslieden in 2008. De commissie oordeelde dat de benoeming van een interne kandidaat voor de cliënten niet anders is dan die van een externe kandidaat.

Als het gaat om een benoeming van minimaal 6 maanden, kun je op basis van deze uitspraak concluderen dat voor een tijdelijke benoeming van een manager van een woonvoorziening hetzelfde geldt. 

Deze bepaling staat in de huidige Wmcz, in de Wmcz 2018 is dat anders. Lees in deze publicatie het verschil.

Is de cliënten­raad verplicht de achterban te raadplegen en te infor­meren?

De cliëntenraad heeft de opdracht om namens alle cliënten medezeggenschap uit te oefenen. Over het raadplegen van de achterban lijkt de Wmcz zichzelf tegen te spreken. Aan de ene kant de voorwaarde voor de cliëntenraad om representatief te zijn, aan de andere kant het recht van de raad om te werken zonder last en ruggespraak.

Belangrijk is dat de cliëntenraad adviseert namens de cliënten. De raad kan dus zelf beslissen of hij het advies kan geven namens cliënten zonder de achterban te raadplegen. Als de raad voor een bepaald onderwerp niet voldoende zicht heeft op de mening van de cliënten, is het dus zaak de achterban te raadplegen. De cliëntenraad is wel verplicht de achterban te informeren over de werkzaamheden van de raad.

Los van de verplichting is het belangrijk voor een cliëntenraad om contact te hebben met de achterban. Het geeft adviezen van de raad meer draagvlak, en daarmee meer kracht. Een zichtbare cliëntenraad is vaak ook beter geïnformeerd over wat cliënten belangrijk vinden.

Wilt u meer weten over het contact met de mensen die u vertegenwoordigt? Lees dan onze publicatie InContactStaan en bijbehorende Bewaarkaart

Kan de raad een van zijn leden schorsen of ontslaan als deze slecht functioneert?

De Wmcz zegt hier niets over maar het zijn zaken die de raad kan regelen in het huishoudelijk reglement. De raad kan daarin een procedure opnemen om leden te schorsen of te ontslaan. Het is daarbij belangrijk dat er heldere criteria zijn waar de raad zich op baseert bij de beslissing een raadslid te schorsen of ontslaan.

Hoe kan de cliënten­raad aan nieuwe leden komen?

Het is voor veel raden een probleem om nieuwe leden te werven. En er bestaat niet één oplossing voor, het een kwestie van uitproberen wat bij jouw zorginstelling werkt. Er zijn in het land heel veel ervaringen opgedaan en we geven hier een opsomming van een aantal mogelijkheden:

  • Mensen persoonlijk benaderen.
  • Medewerkers vragen om de vraag van de raad naar nieuwe leden te bespreken met cliënten en/of naasten.
  • Een voorlichtingsbijeenkomst over het werk van de cliëntenraad.
  • Een advertentie in het eigen tijdschrift, de nieuwsbrief of op de website van de instelling.
  • Een advertentie in de lokale krant.

In het algemeen is het belangrijk dat de cliëntenraad zichtbaar is en dat voor cliënten het belang van een raad duidelijk is. Goed PR helpt bij het vinden van nieuwe leden!

Wilt u meer informatie of advies of maat? Neem dan contact op met de Vraagbaak via vraagbaak@loc.nl of 030-2843200.

Wat is de status van een ongevraagd advies van de cliënten­raad?

De cliëntenraad heeft het recht om gevraagd en ongevraagd te adviseren over alle zaken die voor cliënten van belang zijn. Of het advies verzwaard is of niet, hangt af van het onderwerp. De onderwerpen waarover de cliëntenraad verzwaard adviesrecht heeft, staan in de Wet medezeggenschap cliënten zorginstellingen (Wmcz).

Ook voor een ongevraagd advies over een onderwerp dat onder het verzwaard adviesrecht valt, geldt dat de manager niet mag afwijken van dat advies zonder toestemming van de commissie van vertrouwenslieden.

De manager moet het advies van de cliëntenraad meenemen zodra hij een besluit wil nemen op dat gebied. Hij kan de opvolging van een ongevraagd advies wel uitstellen. Voorwaarde daarvoor is dat hij dat uitstel goed kan motiveren.

In onze publicatie Basisinformatie medezeggenschap kan je hier meer over lezen.

Heeft de cliënten­raad recht op een coach/​​on­dersteuner en heeft de raad advies­recht bij de benoeming van een coach/​​on­dersteuner?

De cliëntenraad heeft op basis van de Wmcz, recht op middelen en zo nodig, personele ondersteuning. Dat recht dient te zijn vastgelegd in het instellingsbesluit. Veel meer zegt de wet hier niet over.

Over het instellingsbesluit cliëntmedezeggenschap heeft de cliëntenraad verzwaard adviesrecht en daarmee dus ook over de ondersteuning. De raad kan onderhandelen over de benoeming van de ondersteuner. Dus over zaken als profiel, aantal uren, functiebeschrijving, professionaliteit en onafhankelijkheid. Dit staat niet letterlijk in de wet maar kan dus wel geregeld worden. Het is belangrijk om de afspraken hierover op papier te zetten en deze jaarlijks te actualiseren.

De Eerste Kamer behandelt op dit moment de nieuwe Wmcz 2018. Daarin is geregeld dat iedere cliëntenraad recht heeft op onafhankelijke ondersteuning.

Wat zijn de belangrijkste rechten van de cliënten­raad?

De cliëntenraad heeft zijn rechten op basis van de Wet medezeggenschap cliënten zorginstellingen (Wmcz).

Die rechten zijn:

  • Het recht op informatie
  • Adviesrecht
  • Recht op overleg
  • Recht op middelen en indien nodig, personele ondersteuning

In onze publicatie Basisinformatie medezeggenschap staan alle rechten uitgewerkt. Ook treft u hier een aantal praktische hulpmiddelen voor het werken in de cliëntenraad.

Is een handtekening onder het zorgplan verplicht?

Het is vanaf 1 oktober 2018 officieel niet meer verplicht om een handtekening te hebben onder het zorgplan en iedere wijziging daarvan. Dat komt door een wijziging van de Algemene Voorwaarden bij een zorgovereenkomst.

Aanpassing Algemene Voorwaarden

Branchevereniging ActiZ heeft in samenwerking met branchevereniging BTN, LOC Zeggenschap in zorg, Consumentenbond en Patiëntenfederatie Nederland de tweezijdige Algemene Voorwaarden aangepast. Deze afschaffing leidt volgens de verschillende partijen direct tot een aanzienlijke vermindering van administratieve lasten, zowel voor de medewerker als de cliënt. De verpleegkundige heeft hierdoor meer tijd om goede zorg te leveren en de cliënt krijgt sneller goede en passende zorg. De nieuwe Algemene Voorwaarden gaan in per 1 oktober 2018

Administratieve lasten

Drie maanden na invoering van de huidige Algemene Voorwaarden bleek dat de invoering per 1 januari 2017 leidde tot een verhoging van administratieve lasten bij verpleegkundigen en andere zorgmedewerkers. Ook cliënten hadden hier last van. Om deze reden werd de eind 2017 geplande evaluatie vervroegd. Ongeveer zestig zorgorganisaties namen deel aan de evaluatie. De uitkomsten ervan dienden als input voor de nieuwe Algemene Voorwaarden en bevestigden het beeld van hogere administratieve lasten.

Een van de grootste wijzigingen is het afschaffen van de verplichting tot handtekening onder het zorgplan en bij elke wijziging daarvan.

Naast het afschaffen van de verplichting tot handtekening bij elke wijziging van het zorgplan, zijn er nog een aantal belangrijke wijzigingen:

  • Het moment van evaluatie van het zorgplan is niet meer voorgeschreven.
  • De bijzondere module Bopz is geschrapt.
  • De Algemene Voorwaarden zijn bijgesteld aan de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG).

De nieuwe Algemene Voorwaarden worden in juni gepubliceerd en gelden per 1 oktober 2018 als lidmaatschapsverplichting bij ActiZ. Vanaf die datum zijn ze van toepassing op nieuwe cliënten. Bestaande cliënten moeten ze echter ook ontvangen vanwege de gewijzigde privacywetgeving (AVG).

Zie ook het bericht op de website van ActiZ.

Meer informatie

Niet alles staat in de wet. Daarom hebben landelijke organisaties die cliënten vertegenwoordigen en organisaties die zorgorganisaties vertegenwoordigen afspraken met elkaar gemaakt. Die afspraken heten algemene voorwaarden. De algemene voorwaarden zijn een aanvulling op de wet. In de algemene voorwaarden staan bijvoorbeeld afspraken over welke informatie cliënten krijgen. En wanneer een zorgorganisatie de zorg kan stoppen. Maar ook dat de cliënt zijn rekeningen aan de zorgorganisatie op tijd moet betalen. Er zijn algemene voorwaarden voor onder meer de verpleging, verzorging, thuiszorg en voor de geestelijke gezondheidszorg.

Zorgorganisaties die lid zijn bij ActiZ, BTN en GGz Nederland moeten de algemene voorwaarden gebruiken. ActiZ en LOC hebben landelijk modellen zorgovereenkomsten gemaakt. Zorgorganisaties zijn niet verplicht deze modellen te gebruiken. Maar ze sluiten wel goed aan bij de algemene voorwaarden.

Vragen over zorg? Check de Kennisbank van het Nationale Zorgnummer

Worden mijn medicijnen vergoed? Wie kan mij verder helpen als ik het niet eens ben met mijn hulpverlener? Waar kan ik terecht als ik te maken heb met psychische klachten en op zoek ben naar werk? Wordt mijn behandeling vergoed door de verzekering? 

Ben je op zoek naar antwoorden op dergelijke vragen over zorg of ondersteuning? Check de Kennisbank van het Nationale Zorgnummer. 

In de Kennisbank staan de antwoorden op honderden vragen over zorg en ondersteuning die zijn binnengekomen via het Nationale Zorgnummer.

Ovezicht thema’s

  • Medische zorg
  • Geldzaken en verzekeren
  • Hulp en ondersteuning
  • Werk en Inkomen
  • Wonen en leven
  • Jeugd en onderwijs
  • Vervoer

Meer vragen?

Bel 0900 – 23 56 780 of mail via dit formulier.

Brood­kos­ten en waskosten 2019

Het bedrag voor broodgeld 2019 in Wlz*-instellingen staat hieronder vermeld. LOC berekent vanaf dit jaar geen bedrag meer voor waskosten. Het nieuwe bedrag voor broodgeld 2019 gaat in vanaf 1 januari 2019.

Broodkosten 2019

De zorginstelling betaalt de broodmaaltijd. Bewoners en zorginstelling kunnen afspreken dat de bewoner zelf voor de broodmaaltijd zorgt. En daarvoor geld van de zorginstelling krijgt. Dat mag alleen:

  • als de bewoner daarmee instemt;
  • als de zorg daarmee goed blijft.

Tot 2009 berekende de Nederlandse Zorgautoriteit (NZa) de bedragen voor broodgeld. Vanaf 2010 berekent de NZa dit bedrag niet meer. Daarom heeft LOC een richtbedrag berekend van € 63,93 per maand per persoon* (was € 62,95). Het bedrag geldt vanaf 1 januari 2019.

* LOC heeft deze bedragen berekend zoals de NZa dat eerder deed. Namelijk: aanpassing met prijsindexcijfer particuliere consumptie 2018. Het definitieve indexcijfer is voor 2018: 1,55 %.

Waskosten 2019

Daarnaast berekende LOC altijd nog een bedrag voor waskosten voor bewoners die al vóór 2009 in het verzorgingshuis woonden. In de praktijk zijn er nauwelijks meer mensen die al meer dan 10 jaar in het verzorgingshuis wonen. Daarom heeft LOC in eerste instantie vanaf dit jaar geen bedrag meer berekend voor waskosten.

Uit reacties bleek dat er toch behoefte is aan de berekening van waskosten. Daarom heeft LOC deze alsnog berekend: Het bedrag voor waskosten is in 2019: € 23,98 (in 2018 was het bedrage € 23,61; de index is 1,55 %). 

*Wlz: Wet langdurige zorg

Bijeenkomsten

Landelijke dag cliëntenraden Thuiszorg / Wijkverpleging (VOL) 15 november, Careyn, Rosendael, Indusdreef 5 3564 GV Utrecht
Basiscursus "De (nieuwe) Wmcz 2018" voor cliëntenraden in alle sectoren 20 november, Proteion RCG, Pollartstraat 6, 6041 GC Roermond
Workshop Zorg & Geld en zorginkoop en de rol van cliëntenraden 20 november, Proteion RCG, Pollartstraat 6, 6041 GC Roermond
Meer

Deelnemers

Alle deelnemers

Nieuwsbrief

  • Dit veld is bedoeld voor validatiedoeleinden en moet niet worden gewijzigd.