LOC heeft het afgelopen jaar niet stilgezeten. Oude diensten en producten zijn onder de loep genomen, soms herschreven of anders vormgegeven en nieuwe zijn ontwikkeld. Altijd met het motto: stilstaan is achteruitgang. Hieronder belichten we een aantal nieuwe en aangepaste diensten en producten.

Focus in aanpak

Het kritisch bekijken van alle producten en diensten stelt ons voor urgente vraagstukken zoals: zetten we in op generieke of specifieke producten, op antwoorden van vragen die via de Vraagbaak tot ons komen en hoe zoomen we in op actuele thema’s zoals het gebruik van AI-toepassingen? Maar ook: kunnen we specifieke producten zoals Raad op Maat-trainingen en -diensten ook inzetten voor andere sectoren binnen zorg en ondersteuning?

Raad op Maat

LOC/Raad op Maat (gefuseerd in 2025) ondersteunt iedereen die betrokken is bij de zeggenschap en rechten van mensen met een beperking. Ons doel is om cliënten sterker te maken en bij te dragen aan zorginstellingen waarin zij optimaal tot hun recht komen. De cliënten stem is leidend in al onze activiteiten. Traditioneel richten de Raad op Maat-trainingen zich op mensen met ervaringskennis,, hun begeleiders, ondersteuners en naasten. Dit aanbod behoudt zijn essentiële waarde.

De Mat: intervisie methode

Deze methode maakt interactie snel zichtbaar en voelbaar met behulp van twee matten (groen voor acceptatie, rood voor moeite). De centrale vraag is of het gedrag van de ander het doel bevordert of belemmert, en wat men zelf kan doen. Het doel van de intervisie is het verbeteren en optimaliseren van de onderlinge samenwerking zowel binnen de raad als met de raad van bestuur. Intervisie is er voor voorzitters van raden en voor ondersteuners van raden.
Lees meer over intervisie: Intervisie en individuele coaching/begeleiding – LOC Cliëntenraden

Mediationloket

Bij een conflict tussen een raad en de raad van bestuur kan mediation soelaas bieden. Het gezamenlijk oplossen van een geschil en het bereiken van een acceptabele oplossing is vaak sneller en passender dan een juridische procedure. Het geschil wordt opgelost onder begeleiding van een onafhankelijke en neutrale mediator. De mediator (Jan Willem van Dommelen, gecertificeerd MfN mediator) doet de intake, beoordeelt of de situatie geschikt is voor een mediationtraject en spreekt beide partijen afzonderlijk.
Lees meer over Mediation en het Mediationloket: LOC lanceert Mediationloket voor cliëntenraden en zorgorganisaties – LOC Cliëntenraden

Leefplezier

De nieuwe training Leefplezier helpt cliëntenraadsleden om de mens met een zorgvraag en hun naasten beter te begrijpen. De training biedt handvatten via de Hartenroos en Leefplezierboom om het gesprek aan te gaan over zeven essentiële levensgebieden. De Hartenroos functioneert als een gesprekskaart om anderen te leren kennen, hun voorkeuren te ontdekken en te achterhalen wat voor hen belangrijk is en hun Leefplezier geeft.
Lees meer over Leefplezier: Leefplezier overgedragen aan LOC – interview met de oprichters – LOC Cliëntenraden

Zeggenschap in de buurt/wijk

Zeggenschap over zorg is momenteel versnipperd, wat het voor mensen moeilijk maakt om invloed uit te oefenen op de zorg en ondersteuning die zij van diverse organisaties en onder de vlag van verschillende wetten ontvangen. Er is een duidelijke wens om meer invloed uit te oefenen op de eigen leefomgeving, inclusief zorg. De bewaarkaart ‘Ontwikkeling naar zeggenschap vanuit de buurt/wijk/dorp’ speelt hierop in. De bewaarkaart bevat een stappenplan om vanuit de buurt of wijk meer eigenaarschap en zeggenschap te organiseren.
De inspiratiekaart ‘Aan de slag met zorgzame buurten en de rol van de cliëntenraad’ heeft als insteek dat ieder mens streeft naar een waardevol leven, een prettige woonomgeving, de mogelijkheid om betekenisvolle activiteiten te ontplooien, sterke sociale contacten te onderhouden en actief bij te dragen aan de samenleving. De basis hiervoor ligt in het welzijn binnen de eigen buurt, wijk of dorp. Cruciaal hierbij is dat wanneer zorg of ondersteuning nodig zijn, die eenvoudig en laagdrempelig beschikbaar zijn.
Daarnaast bieden we de training Lokale Zeggenschap aan voor cliëntenraden die de eerste stappen willen zeggen met Lokale Zeggenschap. In deze interactieve training onderzoeken we wat dat betekent in de praktijk en welke rol cliëntenraden kunnen spelen. De eerstvolgende training is op 28 mei: Training Lokale Zeggenschap – LOC Cliëntenraden.

Wmcz 2018

De Wet medezeggenschap cliënten zorginstellingen (Wmcz 2018) is de belangrijkste wet voor cliëntenraden. Deze wet stelt zorginstellingen verplicht een cliëntenraad in te stellen. Het doel van deze raad is om de mening en de wensen van cliënten duidelijker te laten horen. En ook invloed uit te oefenen op het beleid van de zorginstelling. Omdat de oude wet in de praktijk niet altijd goed werkte, is deze in 2020 vernieuwd: Wmcz 2018. Deze vernieuwing bracht elf veranderingen met zich mee, waardoor cliëntenraden nu meer invloed en zeggenschap hebben. En bovendien op verschillende niveaus bij de instelling betrokken zijn. De wet geldt nu ook voor aanbieders van jeugdhulp. Zoals afgesproken in de wet is na vijf jaar gekeken of de Wmcz 2018 goed werkt. Die evaluatie is afgerond. De bestaande training over de wet is aangepast op basis van deze evaluatie, en bevat nu uitleg over hoe de wet werkt, wat de bedoeling is, en advies over mogelijke verbeteringen.

AI-toepassingen

De vragen van cliëntenraden over de inzet van kunstmatige intelligentie (AI) nemen via onze Vraagbaak toe. Het gaat dan vooral over de rol van de cliëntenraad ten aanzien van inspraak en advies, en de algemene kennis die hij over AI moet bezitten. LOC constateert dat AI, bewust en onbewust, al breed wordt toegepast. Hoewel dit kansen biedt, zijn er aanzienlijke risico’s aangezien niet alle AI-tools betrouwbaar of geschikt zijn voor de zorgsector. Daarom zet LOC in op de ontwikkeling van een training over veilige en betrouwbare AI-oplossingen, met focus op kwaliteit. Cruciaal hierbij is de samenwerking tussen ICT, Leren & Ontwikkelen, zorgprofessionals en kwaliteitsmedewerkers. Tegelijkertijd vereisen thema’s zoals privacy, informatiebeveiliging en de selectie van geschikte taalmodellen zorgvuldige aandacht. De training is naar verwachting rond de zomer operationeel.