Aandacht voor goede ventilatie in zor­ginstel­lingen

Geplaatst op 15 juni 2022

Donderdag 16 juni debatteerden Tweede Kamerleden met minister Kuipers over de lange termijn corona aanpak. LOC gaf hen voor dit debat belangrijke aandachtspunten mee. We benadrukten daarbij speciaal het belang van een gezonde woonomgeving en goede ventilatie van zorginstellingen. Ventilatiesystemen zijn vaak nog niet virusproof. Vergeleken met het onderwijs, gaat er tot nu toe weinig aandacht uit naar het verbeteren van de luchtkwaliteit in zorginstellingen. We pleiten voor een standaard programma van eisen voor het binnenmilieu van zorginstellingen.

Ventilatiesystemen niet virusproof

In de corona-periode kwam nog eens duidelijk naar voren kwam dat de ventilatiesystemen in zorginstellingen niet
virusproof zijn. Er is daarom meer aandacht en verspreiding van bestaande kennis nodig over goede ventilatie in zorginstellingen. Dit sluit aan bij wat experts vertelden tijdens het rondetafelgesprek met de vaste commissie van VWS op 16 mei. Zij bendrukten ook het belang van goede ventilatiesystemen.

Uit een bijeenkomst in 2021 met cliëntenraden en hoogleraar Atze Boersma, hoogleraar gebouwinstallaties TU Delft, benadrukte de hoogleraar het belang van ventilatie bij infectiepreventie. Hij gaf aan dat uit internationaal onderzoek blijkt dat verpleeghuizen relatief gezien veel grotere superspreaders zijn (22.5%) dan schoolgebouwen (0,8%). En dit terwijl er veel meer aandacht uitgaat naar ventilatie in scholen dan naar ventilatie in bijvoorbeeld verpleeghuizen.

Cliëntenraden die lid zijn van LOC kunnen de bijeenkomst met cliëntenraden en hoogleraar Atze Boersma terugkijken: stuur daarvoor een e-mail naar vraagbaak@loc.nl.

Standaard eisen voor binnenmilieu

Vele zorginstellingen hebben nog geen goed ventilatiesysteem en ook daar waar een redelijk goed ventilatiesysteem aanwezig is, wordt deze niet altijd op de juiste wijze afgesteld voor infectiepreventie. Het jaarlijks ontstaan van infecties door het norovirus in zorginstellingen is daar een voorbeeld van. Voor nieuwbouw en grote innovatieprojecten geldt dat in het bouwbesluit aandacht ontbreekt voor infectiepreventie via eisen aan het binnenmilieu. De hoogleraar acht het noodzakelijk dat er landelijk een standaard technisch programma van eisen (PvE) wordt ontwikkeld voor zorginstellingen waarin vooral algemene binnenmilieu-eisen moeten staan en specifiek maatregelen die de risico’s van overdracht van virusinfecties via de lucht beperken. Met hem pleiten wij voor een landelijk standaard technisch Programma van Eisen (PvE) voor binnenmilieu van zorginstellingen.

Rol van de cliëntenraad

De cliëntenraad behartigt de collectieve belangen van mensen die zorg ontvangen. Prettig kunnen wonen is een belangrijk onderdeel van het leven van mensen die wonen en zorg ontvangen in een instelling. Een gezonde leefomgeving hoort daar ook bij. Cliëntenraden hebben hierover adviesrecht en kunnen gevraagd en ongevraagd adviseren over dit thema. Ook kunnen zij informatie opvragen die zij nodig hebben om hun rol goed in te kunnen vullen. Bijvoorbeeld over de luchtkwaliteit en de genomen voorzorgsmaatregelen (zie onder).

Voorzorgsmaatregelen voorkomen virusbesmetting via ventilatie en luchtbehandeling

De Bouwpool van LOC informeerde cliëntenraden de afgelopen jaren over voorzorgsmaatregelen die zorgorganisaties kunnen nemen om besmettingen te voorkomen, ook wanneer zij nog niet beschikken over de meest geavanceerde ventilatiesystemen.
Deze voorzorgsmaatregelen kunnen virus-besmetting via ventilatie en luchtbehandeling in zorginstellingen voorkomen:

Stilzetten roterend wiel
In het recente verleden was het gebruikelijk vanwege energiebesparende maatregelen om tussen de toegevoerde en afgevoerde lucht in de luchtbehandelingsunits een roterend wiel te plaatsen. 
Aanbevolen wordt om het roterende wiel stil te zetten. Enige lek tussen afvoer- en toevoer lucht kan nog wel aanwezig zijn. Om dit te voorkomen zal de installatie moeten worden aangepast.

Recirculatie op 0%
Ook werd er gebruik gemaakt van recirculatie (mengventilatie) in het ventilatiesysteem. Daarbij wordt via de instelling op het gebouwbeheerssysteem een deel van de afgevoerde lucht weer teruggevoerd in het gebouw.
Indien er sprake is van recirculatie, dan dient de recirculatie op de luchtunits op 0% te worden gezet zodat 100 % verse buitenlucht toegevoerd wordt.

Opnieuw inregelen installaties
Als er gebruik wordt gemaakt van lokale airco/ventilatie-units in de ruimten die gebruik maken van recirculatie is het aan te bevelen deze units niet te gebruiken. Reden is dat er meestal geen (HEPA-) filters in het systeem zitten die een hoog afvangrendement hebben van virusdeeltjes.
Om voldoende verwarming en ventilatie te behouden zal naar alle waarschijnlijkheid na de genomen voorzorgsmaatregelen de installaties opnieuw moeten worden ingeregeld en/of worden aangepast.
Geadviseerd wordt om dit te laten uitvoeren door de onderhoudsfirma en/of leverancier die gespecialiseerd is in luchtbehandelings- en verwarmingsinstallaties. 

Ondersteuning door Bouwpool LOC

Mensen die zorg nodig hebben, willen graag prettig wonen. Net als ieder ander. Je wil je veilig voelen en je leven zo veel mogelijk leiden zoals je dat wenst. Een woonomgeving die goed bij je past, draagt direct bij aan je kwaliteit van leven. LOC wil op verschillende manieren cliëntenraden hierbij ondersteunen. De Bouwpool van LOC staat cliëntenraden graag terzijde met advies en ondersteuning in het bouwproces. De bouwpool bestaat momenteel uit negen leden met bijvoorbeeld een bouwkundige achtergrond. De bouwpool adviseert cliëntenraden in ver- en nieuwbouwtrajecten en installatie van technische installaties. Omdat dit vaak complexe onderwerpen zijn èn omdat cliëntenraden adviesrecht hebben op dit onderwerp, kunnen adviseurs van de bouwpool vaak van grote waarde zijn.  Om in contact te komen met de Bouwpool, stuur je een mail naar vraagbaak@loc.nl of bel naar 030 – 284 32 00.

Meer weten?

Lees eerdere berichten vanuit de LOC Bouwpool:

Download artikel als PDF

Praat mee! (1)

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.

Maria Bond 4 dagen geleden

Lieve mensen,
Ik woon op Nieuw Kerkelanden en ik heb het er best naar mijn zin. Helaas wordt daar niet genoeg geventileerd en een raam openzetten als de lucht vervuild is is geen optie voor mij als COPD patiënt. Ik blijf de gang van zaken goed volgen en ik begrijp dat men er wel werk van wil maken. Al die extra putjes zijn echt niet zo gezond.
Groet,Maria Bond 

Reageer op dit bericht

Deelnemers platform

Meer bekijken

Nieuwsbrief

  • * Heb je onze nieuwsbrief eerder ontvangen en je afgemeld? Meld je dan aan via webmaster@loc.nl
  • Dit veld is bedoeld voor validatiedoeleinden en moet niet worden gewijzigd.